Artikelen & interviews
Inzichten door de jaren heen
Op deze pagina vind je een selectie van mijn artikelen, presentaties en interviews – overzichtelijk gerangschikt op jaartal. Je kunt ze vrij lezen, bekijken of downloaden. Lukt het downloaden niet? Laat het me weten, ik help je graag verder.
De onderwerpen lopen uiteen van pijnbehandeling en palliatieve zorg tot medische ethiek en de verhouding tussen geloof en geneeskunde – van een vroeg artikel in Medisch Contact uit 1983 tot recente bijdragen. Thema's als euthanasie, palliatieve sedatie en voltooid leven komen regelmatig terug.
Meest gelezen: het essay Palliatieve zorg verdient beter (Trouw, 2015) en het radio-interview Euthanasie en de rol van de arts (EO, 2011).
Geen artikelen gevonden voor dit thema.
2026
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
Vervolg op het voorgaande bericht: Sinds 1 oktober 2026 ben ik lid van de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) van de gemeente Lansingerland. Deze raad adviseert het college van burgemeester en wethouders over beleid op het gebied van zorg, welzijn, jeugd, werk en inkomen. |
Politiek | Lansingerland 1 oktober 2026 |
Een nieuw hoofdstuk, een vernieuwde roeping Acht jaar lang heb ik mij als raadslid voor de ChristenUnie Lansingerland mogen inzetten voor onderwerpen die mij diep raken: zorg voor jong en oud, verslavingspreventie, goed primair onderwijs, sport, cultuur en een rechtvaardig beleid dat de waardigheid van ieder mens centraal stelt. Samen met collega's, ambtenaren en betrokken inwoners bouwen aan een samenleving waarin barmhartigheid, gerechtigheid en hoop tot leven komen – dat was niet alleen werk, maar een voorrecht. De verkiezingsuitslag van 18 maart 2026 bracht verandering: onze fractie ging van drie naar één zetel, en daarmee komt mijn tijd als raadslid ten einde. Toch overheerst geen weemoed, maar dankbaarheid – voor wat was, en vertrouwen in wat komt. Met Arjen Hofman en een bevlogen team van duoraadsleden en fractievolgers blijft het geluid van de ChristenUnie in Lansingerland krachtig doorklinken. Voor mijzelf dient zich een nieuw pad aan, in andere rollen – daarover later meer. Want de roeping blijft: bijdragen aan een samenleving waarin ieder mens telt en christelijke waarden zichtbaar en tastbaar worden. Ik kijk ernaar uit om daar op nieuwe manieren vorm aan te geven, en naar de ontmoetingen en gesprekken die daarbij horen. Dank aan iedereen die mij de afgelopen jaren heeft gesteund, uitgedaagd en geïnspireerd. Het was een eer om dit werk te mogen doen. En aan alle drieëndertig raadsleden die het stokje overnemen: ik wens jullie wijsheid, moed en rijke zegen toe. | Politiek | Lansingerland 20 maart 2026 |
2025
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
| Van geloofsreis tot zorg bij het levenseinde
Interview bij Kerk in de huiskamer Ik sprak in de radiostudio met Martin van Beelen van Evangelische gemeente De Driehoek. In het eerste kwartier vertel ik over mijn christen worden als 20-jarige student en over mijn werk indertijd in China. En in het tweede kwartier over palliatieve zorg en hoe goede zorg rond het levenseinde vorm te geven. |
GeloofMedisch | Evangelische gemeente De Driehoek Kerk in de huiskamer 30 nov 2025 |
Voor de rubriek meditatiefin het kwartaalblad IDDG van CMF Nederland schreef ik in 2025 over twee ervaringen als pijnarts: de eerste over een ontmoeting op de pijnpoli met een 76-jarige man met een korte levensverwachting; de tweede over een vrouw met veel pijn op een brancard. |
MedischEthiek | CMF Nederland IDDG sep/dec |
| De 3 B's van pijn bij kanker: begrijpen, behandelen en begeleiden
Artikel en e-learning in het vakblad PiL van Prelum; praktijkgerichte, geaccrediteerde nascholing voor de eerste lijn. |
Medisch | PiL (Prelum) 1 okt 2025 |
| Rekenkamer vergoelijkt falen van GRJR
De GRJR behartigt de jeugdhulp voor 13 gemeenten, waaronder Lansingerland. De Rekenkamer deed onderzoek naar het functioneren ervan. Over dit onderzoek sprak ik met Marc de Boer in zijn radioprogramma (41 minuten). Daarbij werden harde noten gekraakt. |
Politiek | RTV Lansingerland 11 jul 2025 |
| Recht doen in moeilijke tijden
Vertrouwen in de overheid brokkelt af. Mensen haken af, voelen zich niet gehoord of zijn boos op |
PolitiekGeloof | Confessioneel Credo 16 mei 2025 |
| Interview
In het kader van het thema |
Politiek | Confessioneel Credo 16 mei 2025 |
2024
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
| Doctors' challenges in the Netherlands
Dit artikel schreef ik op uitnodiging. |
MedischEthiek | CMF UK Triple Helix Winter 2024 |
| De nacht in (12 minuten)
De nacht in is een serie programma's van de christelijke tv-zender Family7 aan het eind van de avond. |
GeloofEthiek | Family7 De nacht in 8 okt 2024 |
| Kan een baby of een ongeboren kind pijn voelen? (podcast 50 minuten)
In deze aflevering van De podcast van je leven ga ik in gesprek over de vraag of een baby en ook een ongeboren kindje pijn kan ervaren, en zo ja, vanaf welke zwangerschapsduur. |
MedischEthiek | De podcast van je leven #2 26 jun 2024 |
| Hooikoorts (radio-interview 10 minuten)
Het mooie weer is in aantocht, maar daar kijken mensen met hooikoorts soms wat anders tegenaan… |
Medisch | RTV Lansingerland Het Magazine 5 apr 2024 |
| Over Getsémané, naar aanleiding van Marcus 14 – overweging op Witte Donderdag in de Dorpskerk in Bleiswijk. | Geloof | Bleiswijk 28 mrt 2024 |
| Chronische en neuropathische pijn
Deze geaccrediteerde nascholing schreef ik op uitnodiging voor apothekers en farmaceutisch consulenten (62 pagina's, AccreDidact, 2024). |
Medisch | ![]() |
| Kinkhoest (radio-interview 5 minuten)
Het aantal gevallen van kinkhoest neemt de afgelopen maand fors toe. Hoe komt dat? Waarom worden pasgeborenen hier al tegen ingeënt (als onderdeel van DKTP)? En wat is het nut van de 22 wekenprik? |
Medisch | RTV Lansingerland Het Magazine 23 feb 2024 |
| Pijn
Deze geaccrediteerde nascholing schreef ik op uitnodiging voor huisartsen (64 pagina's, AccreDidact, 2024). |
Medisch | ![]() |
| Jeugdzorg anno 2024 – bijdrage in raadscommissie op 18 januari 2024 webcast 4 minuten
Opnieuw agendeer ik namens de ChristenUnie het onderwerp jeugdzorg. Daarbij lanceer ik een 10 punten-plan. |
Politiek | Gemeenteraad 18 jan 2024 |
Paul Lieverse (ChristenUnie) vestigt wederom de aandacht op jeugdhulp – De Heraut over deze discussie:
Paul Lieverse (ChristenUnie) vraagt regelmatig aandacht voor de stand van zaken rondom jeugdhulp; tijdens de commissievergadering noemde hij het zelfs eenhoofdpijndossier. |
Politiek | De Heraut 26 jan 2024 |
2023
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
| Drie vaccinaties voor 60-plussers (radio-interview 11 minuten)
Een nieuwe ronde van coronavaccinaties, een pneumokokkenprik en de griepprik. Wat is het nut van al die vaccinaties? |
Medisch | RTV Lansingerland Het Magazine 2 sep 2023 |
| Pijn bij kanker – geaccrediteerde nascholing voor apothekers en farmaceutisch consulenten (70 pagina's, AccreDidact, 2023) | Medisch | ![]() |
HPV-vaccinatie (radio-interview 7 minuten)
Het HPV-virus kan men opdoen door seks. Dit virus maakt niet direct ziek; de eventuele gevolgen zijn er pas op langere termijn, maar dan zijn ze wel erg naar: kanker op heel vervelende plekken. |
Medisch | RTV Lansingerland Het Magazine 16 jun 2023 |
Europese Dag van de Beroerte (radio-interview 11 minuten)
Verschijnselen van een beroerte herkennen kan van levensbelang zijn. Snel (be)handelen kan onnodige schade voorkomen. |
Medisch | RTV Lansingerland Het Magazine 5 mei 2023 |
Meer en meer palliatieve sedatie, terecht?, samen met Theo Boer, medisch ethicus (20 minuten)
Bewusteloos maken in de stervensfase kan een nuttige tool bij sommige situaties zijn maar moet vanwege het ingrijpende karakter een allerlaatste noodgreep zijn. |
EthiekMedisch | Family7 Uitgelicht 11 apr 2023 |
Met pensioen. Je roeping voorbij?
De midlife-fase kan verlicht worden door cynisme tegen te gaan. Zoek tegengif! |
GeloofMedisch | CMF Nederland maart 2023 |
Ik ben voor een getrapt tarief voor waterverbruik door huishoudens
Anders dan voor luxe verbruik moet water voor drinken, koken en bezigheden die de hygiëne raken, voor huishoudens goedkoop blijven. |
Politiek | Nederlands Dagblad 23 mrt 2023 |
Tijdens het minisymposium Gender en geloof van de SGP-afdeling Tholen besprak ik de medische aspecten van genderdysforie onder de titel De arts als ingenieur van de gewenste identiteit. |
EthiekMedischPolitiek | Sint-Maartensdijk 3 mrt 2023 |
Ik ben voor een apk van woningen
Naast het tijdig opsporen van risicovolle gebreken biedt een verplichte tienjaarlijkse apk voor oudere woningen bovenal bescherming van huurders. |
Politiek | Nederlands Dagblad 9 feb 2023 |
| De Kankeratlas
Gesprek in de radiostudio over de Kankeratlas en wat dat voor Lansingerland betekent (10 minuten). |
Medisch | RTV Lansingerland Het Magazine 20 jan 2023 |
2022
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
Ik ben voor goede voornemens
Zorg dat je motivatie van binnenuit komt. En verder: Gewoon beginnen en je door de eerste prille resultaten laten stimuleren om door te gaan. |
Politiek | Nederlands Dagblad 29 dec 2022 |
Homeopathische middelen moeten niet langer uitgestald worden in de openbare apotheek
Homeopathische middelen in het zicht uitstallen naast erkende middelen suggereert een vergelijkbaar niveau van bewezen effect. Terecht? |
MedischPolitiek | Nederlands Dagblad 17 nov 2022 |
Verplicht medisch specialisten in loondienst te gaan
Werken in loondienst maakt minder vatbaar voor perverse productieprikkels. |
MedischPolitiek | Nederlands Dagblad 6 okt 2022 |
| Integraal Zorgakkoord
Het Integraal Zorgakkoord is ondertekend door de meeste zorgorganisaties, maar (nog) niet door de huisartsenbranche, tv-interview 10 minuten. |
MedischPolitiek | Uitgelicht19 sep 2022 |
Stop met onzinnige zorg door de huisarts
Huisartsen hebben het druk. Dat drukte samenhangt metonzinnige zorg, maakt het extra zwaar. |
MedischPolitiek | Nederlands Dagblad 14 jul 2022 |
| Het gevecht gaat beginnen
Dit hoofdstuk schreef ik voor Als kanker je raakt. Dit is de in 2022 herziene 6e druk bij Uitgeverij Van Wijnen. Zelfs mét al het vernuft van operaties, bestraling en chemotherapie blijft herstel van een ziekte een wonder in Gods hand. |
MedischGeloofEthiek | ![]() |
Kweken van embryo's moet verboden blijven
Het kweken van menselijke embryo's om ermee te experimenteren leidt onherroepelijk tot het doden ervan. |
EthiekPolitiekGeloof | Nederlands Dagblad 2 jun 2022 |
| Apenpokken
Wat is het, hoe verspreidt het virus zich, waarom heeft het van het RIVM de A-status gekregen, en waarom drie weken quarantaine; tv-interview 3,5 minuten. |
Medisch | Family7 Uitgelicht 23 mei 2022 |
Praten over sterven kan zieke opluchten
De kankerpatiënt bij wie geen genezende behandelingen meer mogelijk zijn, wordt ten onrechte vaak gezien als uitbehandeld. |
EthiekMedisch | Reformatorisch Dagblad 26 apr 2022 |
Zing op Goede Vrijdag O hoofd vol bloed en wonden Deze emoties en de indringende melodie resoneren in menig hart; gelovig of niet. |
Geloof | Nederlands Dagblad 14 apr 2022 |
Wees open over zelfmoord
Openheid erover vermindert het isolement en het verdriet. Tijdige hulp kan zelfdodingen voorkomen. |
MedischPolitiekEthiek | Nederlands Dagblad 20 jan 2022 |
2021
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
| Midden in het leven
Wat kunnen we verwachten van een ziekenhuisopname en van reanimatie?, tv-interview 30 minuten. |
MedischEthiek | Uitgelicht24 nov 2021 |
| Het kinderleven
Behandelen van jonge kinderen en kindereuthanasie, tv-interview 30 minuten. |
MedischEthiek | Family7 Uitgelicht 17 nov 2021 |
Houd een leeftijdsgrens van 18 jaar aan bij genderbehandelingen
Hormonale en chirurgische geslachtsverandering heeft heel soms een positief effect. Maar lichamelijke complicaties en psychische problematiek treden vaak op. |
EthiekMedischPolitiek | Nederlands Dagblad 28 okt 2021 |
Behandel een voltooid leven-regeling in de Tweede Kamer
De vele argumenten tégen zullen luider klinken en meer gehoor krijgen bij een open discussie hierover. |
EthiekPolitiek | Nederlands Dagblad 24 jun 2021 |
Leven met pijn
Vooral als de bron van pijn moeilijk te achterhalen is, kunnen mensen makkelijk terechtkomen in een vicieuze cirkel van allerlei mechanische pijnbehandelingen. |
Medisch | Reformatorisch Dagblad RD Magazine 5 jun 2021 |
| Bloed zweten
In Lucas 22 lezen we over het gebed en de doodsangst van Jezus. Was hier werkelijk sprake van bloeddruppels en is daar een medische verklaring voor? tv 5 minuten. |
GeloofMedisch | Family7 't Weten waard 6 apr 2021 |
2020
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
Geef een fooi aan de pakketbezorger
Waardering voor de inzet mag getoond worden – door een bescheiden fooi en een vriendelijk woord. |
Politiek | Nederlands Dagblad 31 dec 2020 |
| Eén op de vier jonge artsen denkt aan stoppen met de opleiding
Gesprek met Marien Korterink bij Groot Nieuws Radio op 11 december 2020, radio-interview 6 minuten. |
MedischPolitiek | ![]() |
Roep een jaarlijkse Week van de Dood uit
Stilstaan bij de eigen sterfelijkheid helpt bewuster te leven. |
EthiekGeloof | Nederlands Dagblad 19 nov 2020 |
| Overweeg een vaste financiële beloning van lifeguards | Politiek | Nederlands Dagblad 20 aug 2020 |
| Geef ook aandacht aan orgaandonatie vóór het overlijden | EthiekMedischPolitiek | Nederlands Dagblad 9 jul 2020 |
Roeping Interview bij gelegenheid van mijn afscheid van het bestuur van CMF Nederland. Geroepen zijn is niet alleen uitgenodigd zijn, alsof het gaat om een feest, maar ook aangesteld zijn, opgeroepen! |
GeloofMedisch | CMF Nederland juni 2020 |
| Arbeidsmigranten verdienen betere behandeling | Politiek | Nederlands Dagblad 28 mei 2020 |
Euthanasie bij voltooid leven tv interview 10 minuten. |
EthiekMedisch | Family7 Uitgelicht 11 feb 2020 |
2019
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
Over het onderwerp pijn, lijden, geloof en euthanasie ging ik in gesprek met Andries Knevel (26 minuten). Klik op de foto. |
EthiekMedischGeloof | EO tv-programma Andries in 2019. |
Een pijnstillerscrisis?
Dat oxycodon geregeld wordt misbruikt, komt door een weeffout in de gezondheidszorg. |
Medisch | Nederlands Dagblad 9 feb 2019 |
| Ik wil juist wakker blijven
Dit interview door Reinald Molenaar verscheen in EO's magazine Visie van januari 2019. |
MedischGeloof | ![]() |
2018
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
| Waarom voel je pijn?
In Bram vraagt, een rubriek voor kinderen vanaf acht jaar (Nederlands Dagblad, 2018). Niemand vindt pijn leuk. Het is enorm vervelend om pijn te hebben. Je kunt dan aan niks anders denken... |
Medisch | ![]() Nederlands Dagblad 10 mrt 2018 |
2016
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
| Het medische antwoord op lijden
Dit hoofdstuk in Lijden en volhouden schreef ik samen met Theo Boer en Dick Mul. Het verscheen als nr. 19 in de Lindeboomreeks, Buijten & Schipperheijn, 2016. |
MedischEthiekGeloof | ![]() |
| Pijn bij kanker – geaccrediteerde nascholing voor apothekers (AccreDidact, 2016) | Medisch | ![]() |
| Pijn en pijnbehandeling – geaccrediteerde nascholing voor huisartsen (AccreDidact, 2016) | Medisch | ![]() |
| Steeds meer opties om lijden te verlichten | MedischEthiek | Reformatorisch Dagblad 6 okt 2016 |
| Niet bang voor de dood – interview door Huib de Vries | GeloofMedischEthiek | Reformatorisch Dagblad 29 apr 2016 |
2015
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
| Het gevecht gaat beginnen
Dit hoofdstuk schreef ik voor Als kanker je raakt, Uitgever Van Wijnen, 2015. |
MedischGeloofEthiek | ![]() |
| Lijden van een zorgverlener | GeloofMedischEthiek | Reformatorisch Dagblad 9 mei 2015 |
| Wijsheid in de spreekkamer – door Aaldert van Soest | MedischGeloof | Nederlands Dagblad 28 feb 2015 |
Palliatieve zorg verdient beter
In een cultuur waarin levensbeëindiging op verzoek alledaags is, wordt een palliatieve aanpak van problemen overbodig. Of onnodig duur. |
EthiekMedischPolitiek | Trouw 11 jan 2015 |
2012 en vroeger
| Titel | Thema | Bron & datum |
|---|---|---|
| Palliatieve sedatie: een verwarrend begrip | MedischEthiek | Pallium 2012, 14(3):6-17 |
| Mein Tod gehört mir – Die Niederlande und die Sterbehilfe (7 minuten, vanaf 35') | EthiekMedischPolitiek | Deutschlandfunk 17 mrt 2012 |
| Euthanasie en de rol van de arts – radio-interview door Andries Knevel 28 minuten. De hoofdpunten vind je in deze samenvatting. | EthiekMedischGeloof | EO Andries Radio 15 okt 2011 |
Klaar met leven: geen medische diagnose |
EthiekMedisch | TGE 2011, 21(2):40-42 |
Ontvoering in Jemen – tv-interview door Andries Knevel
Als woordvoerder van de humanitaire organisatie Worldwide Services vertel ik over de vermissing van werkers in Jemen. 6,5 minuten |
GeloofMedisch | EO Door de wereld 30 okt 2010 |
| Palliatieve sedatie: een glijdende schaal | MedischEthiek | Medisch Contact 2009, 64(45):1881-1883 |
| Genezende handen
Interview door Wim Althuis voor Bidden met open handen (Medema, 2007). |
GeloofMedisch | ![]() |
Voor Dood gewoon? schreef ik twee hoofdstukken: 2. Een medisch perspectief Verschenen als nr. 15 in de Lindeboomreeks, Buijten & Schipperheijn, 2005. |
MedischEthiekGeloof | ![]() |
Veel pijn, en morfinehelpt niet – deel 2 |
Medisch | Pallium 2004, feb/mrt |
Veel pijn, en morfinehelpt niet – deel 1 |
Medisch | Pallium 2003, nov/dec |
| Ketamine bij de behandeling van pijn bij kanker | Medisch | NPTZ 2003, 4(3):55-58 |
| Gabapentine bij de behandeling van pijn bij kanker | Medisch | NPTZ 2003, 4(2):25-28 |
| Sterven kost tijd | MedischEthiek | Medisch Contact 2003, 58(22):910-911 |
Wantrouwen tegen de spuit
Om verwarring rond het doel van sedatie in de palliatieve zorg te voorkomen, is goede uitleg heel belangrijk. |
MedischEthiek | Reformatorisch Dagblad 11 mrt 2003 |
Voor Christelijke oriëntatie in medisch-ethische onderwerpen schreef ik drie hoofdstukken: 5. Levensbeëindiging en zorg voor stervenden Verschenen als nr. 13 in de Lindeboomreeks, Buijten & Schipperheijn, 2003. |
MedischEthiekGeloof | ![]() |
| Neppers helpen echt – door Paul van Laere | Medisch | Algemeen Dagblad 24 jan 2003 |
| Bedwelming, boze geesten en bedrog
In: Niet te geloven?! (Kok, 2001). Aan het feit dat er een bovennatuurlijke wereld is, heb ik al vanaf jonge leeftijd nooit hoeven twijfelen. |
GeloofEthiekMedisch | ![]() |
Zonder pijn?
Er moet voorkomen worden dat de patiënt het gevoel krijgt dat hij de controle over zijn situatie verliest. |
MedischEthiek | Tijdschrift voor Huisartsgeneeskunde 1999, 16(12):635-638 |
| Gedachten over pijn, lijden en God
In: Christendom Onwijs?! (Kok, 1996). Pijn kan maken dat iemand wanhopig wordt, of angstig, of boos, of eenzaam. Pijn gaat dan over in lijden. |
GeloofMedischEthiek | ![]() |
Helpen, daar heb ik voor geleerd – door Jan van Klinken
Ik ben om bijbelse, ethische en medische redenen tegen euthanasie. Maar ik benader de zaak liever van de andere kant: ik ben ergens vóór. |
GeloofMedischEthiek | Reformatorisch Dagblad 29 mei 1993 |
Andere oude artikelen in medische vakbladen waarvan ik medeauteur ben:
|
Medisch | |
| Resuscitatie – naar een zinvolle inzet van defibrillatoren
Jeugdsentiment om dit artikel terug te zien. Op alle plaatsen waar het medisch handelen ventrikelfibrilleren kan veroorzaken, moet een defibrillator in de buurt zijn. |
Medisch | Medisch Contact 1983, 38(30):935-937 |



Uitgelicht











